Kira Gelirinin Püf Noktaları

Kira Gelirinin Püf Noktaları

    

Hem konut hem de işyeri kira bedelinden vergi kesintisi yapılan kişiler için 2016 yılında konut kirasının geliri 3bin 800 TL olan istisna tutarının aşılması durumu ve kira geliri ile toplamına dikkat edilecek.

Bu durum karşısında konut sahipleri kira bedelinin 3 bin 800 TL’yi aşan kısmı ve işyeri bedelinin 30 bin TL’yi aşan kısmı için konut ve işyeri kira geliri beyan etmek zorunda kalacak. Eğer ki işyeri geliri bu miktarı aşmıyor ise bu durumda beyannameye dahil edilmeyecek ve yalnızca konut için 3 bin 800 TL’yi aşan kira bedeli beyan edilecek.

Mesela bu durumda 2016 yılında konut için 6 bin TL geliri olan biri aynı zamanda 25 bin işyeri vergisine tabi tutulmuş olsun. Konut geliri 3 bin 800 TL’yi aşan kısım 2 bin 200 TL olduğundan 25 bin olan işyeri vergisi üzerine eklenerek toplamda 27 bin 200 TL olur. Toplam tutar 30 bin TL’yi aşmadığı için beyanname üzerinde dahil edilmez ve yalnızca konut kira bedeli beyan edilir.

Bir başka örnekte de 3 bin 500 TL konuttan kira geliri elde eden kişi aynı zamanda 28 bin TL işyeri kirası elde ediyorsa bu durum karşısında 2016 yılı için kira konut geliri 3 bin 800 TL'yi geçmediği ve işyeri kira gelirinin de 30 bin TL'yi aşmadığından her ikisi beyan edilmeyecek.

Son olarak 9 bin TL konut geliri olan bir kişi aynı zamanda 27 bin TL işyeri kirası vergi kesintisine tabi tutulduktan sonra elde ediliyorsa bu durumda konut kirası 3 bin 800 TL'yi alan kısmı 5 bin 200 TL olur. İşyeri kirasının geliri ile toplamda 32 bin 200 TL yaptığından ve bu tutarda 30 bin TL'yi aştığından bu durumda olan kişiler için hem konut hem de işyeri geliri beyan edilir.

İşyeri Kirası İçin İstisna Durumlar 

2016 yılı için düzenlenmiş olan kira gelir beyannamesi için 30 bin TL sınır bulunuyor. Bu uygulama işyeri gelirinden vergi kesintisiz yapılan gelir sahiplerini kapsıyor. Ancak işyerleri için vergi kesintisi yapılması zorunlu olmaması halinde elde edilen işyeri kirası 1.580 TL'yi aşıyorsa kira gelirinin tamamı beyan edilecek.

Kira Geliri ‘Net’ Olursa!

Bina sahipleri bazı durumlarda kira bedeli için net tutar olacak şekilde anlaşma yapabilirler. Bu durumda işyeri sahibi eline geçecek olan kira bedelini dikkate alarak vergiye karışmaz. Durum bu şekilde olduğundan kira gelirinin net tutarı üzerinden değil brüte gidilerek vergi kesintisi hesaplaması yapılır.

Kiracının alacağı net kira bedeli brüt kira bedelinin %80’i olduğundan bu tutar üzerinden hesaplama işlemi yapılır.

Kiracının Stopajı Yatırmaması Durumunda Kim Sorumlu Olacak?

İşyerini kiralaya verenler kiracının yatırması gereken stopajı vergi dairesine yatırmaması veya beyan etmemesi halinde mal sahibinin bu durum karşısında bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Mal sahibinin bu durum karşısında sorumlu olabilmesi için Maliye Bakanlığı tarafından müteselsil sorumluluğa dair usul ve esasların oluşturulması gerekir. İşyeri kiralayan kiracının vergi kesintisi yapmaması durumunda Maliye Bakanlığı tarafından mal sahiplerinin sorumlu olacağı yönünde bir düzenleme olmadığından bu durumda beyan edilmeyen veya edilip de ödenmeyen stopajdan mal sahibi sorumlu olmaz.

Emsal Kira Ne Demek?

Gelir vergisi kanununda yer alan 73. Madde düzenlemesine göre kiraya verilmiş olan mal ya da hakların emsal kira bedelinden düşük olmaması gerekir. Arazi veya bina için belirlenmiş olan emsal kira bedeli verginin %5’i olmaktadır.

Emsal kira bedelinin uygulanması öncesinde bulunan gayrimenkulün mesken veya işyeri olduğu araştırılır. Ardından usul, kardeşler, füru (altsoy - üstsoy) veya bunların dışında olan kişilerin kullanımına bırakılıp bırakılmadığına bakılır.

Düşük bedelli ya da bedelsiz olarak başkalarına bırakılmış gayrimenkullerde mesken ya da işyeri olmasına bakılmadan emsal kira bedeli uygulanacak.

Emsal Kira Bedeli Hangi Durumlarda Uygulanmaz?

Gelir Vergisi Kanunu’nun 73. Maddesinde yer alan emsal kira bedeli esasına göre uygulanamayacağı 4 farklı durum bulunuyor. Bunlar;

  • Boş kalmış olan gayrimenkullerin bedelsiz olarak muhafaza edilmek amacı ile başkalarının ikametine verilmesi,
  • Konut sahiplerinin yakınlarına tahsil edilmesi durumunda,
  • Aynı daire içerisinde mal sahipleri ile akrabalarının birlikte yaşaması durumunda,
  • Katma bütçeli, genel bütçeli, il özel ve belediye dairelerinin yanı sır kamu kurumlarına kiralanan dairelerde emsal kira bedeli alınmaz.

Hem Konut Hem De İşyeri Olarak Kullanılan Gayrimenkullerde

Müşavirlik, doktorluk, mimarlık veya serbest meslek için işyeri açmak yerine yaşam alanlarının belli bölümünün işyeri haline getirilmesi durumunda hem konut hem de işyeri aynı yer olduğundan bu konuda işyeri olarak kiralanan bölümün kirası üzerinden değil tamamı üzerinden vergi kesintisiz yapılır.

Bedelsiz Tahsis Nedir?

Mülkiyetinin anne ya da babaya ait olması halinde çocuğa bedelsiz olarak bırakılması durumunda iki farklı boyut üzerinden işlem yapılır. Bu durum karşısında kira geliri ve vergi kesintisiz olarak işlem yapılması gerekir.

İşyeri kirasında vergi kesintisi yapılması için kiracının işyeri sahibine nakden ya da hesabına kira bedelini yatırması gerekir. İşyeri sahibine bir ödeme yapılmaması durumunda emsal kira bedelinin üzerinden vergi kesintisinin yapılması mümkün değildir. Bu durum ancak anne ve babaya ait olan işyerlerinde çocukların bedelsiz olarak işletme yapması durumunda emsal kira bedelinin hesaplanabilmesi için beyan etmeleri gerekir. Mülkiyeti usul veya kardeşlere ait olan işyerlerinde geçerli olan bu durum karşısında uygun şekilde işlem yapılabilir. Kiralanan mülkiyetin eşe ait olduğu durumlarda hem konut hem de işyeri olarak kullanılırsa vergi mevzuatı açısından işyeri olarak kabul edildiğinden kira ödenmiyorsa emsal kira bedeli üzerinden işlem yapılamaz.

Oğuzhan BULUT
ogzblt@gmail.com

Benzer Makaleler
Teknolojinin Gayrimenkul Sektörüne 6 Etkisi

Teknoloji, iş dünyası ve endüstri birbirlerine her zaman katkıda bulunan sektörler. Robotik teknolojilerin geliştirilmesi gibi birçok yenilik her sektörde dikkat çekiyor ve bu sektörler  yenilikleri kendilerine nasıl optimize edeceklerini düşün&u..

Türkiye'nin turizm sektörü 2017'de tekrar canlanır mı ?

2016 Türkiye'deki turizm için pek de iç açıcı geçti denemez. 15 Temmuz darbe girişimi ve 3 milyondan fazla Suriyeli mültecinin sınırı geçerek mülteci kamplarına ve büyük şehirlere yayılması Türkiye'nin turizmini olumsuz yö..